Waarom bewust koers bepalen rust brengt in je projecten

De scholen zijn weer begonnen, de herfstvakantie is achter de rug en het vierde kwartaal draait vanaf vandaag op volle toeren. Waar de afgelopen weken voor velen nog ruimte boden voor ademruimte en reflectie, vult de mailbox zich nu in rap tempo met pilots, overleggen en naderende jaarafsluitingen.

De dagen worden snel korter.

Toen ik laatst aan het begin van een donkere avond door ons buitengebied reed, zag ik een groepje wandelaars lopen. Ze liepen rechts, netjes met het verkeer mee. Maar bij elke auto die van achteren naderde, ontstond lichte paniek: snel achteromkijken, haastig de berm in stappen en hopen dat de bestuurder hen op tijd had gezien. Hun spanning had weinig te maken met het donker, maar alles met het ontbreken van overzicht.

Dat beeld bleef hangen.

Toen ik de volgende ochtend vroeg zelf op pad ging, viel me op hoe donker nu ook het begin van de dag weer is. Bij ons in de buurt ontbreken stoepen en geasfalteerde voetpaden; je deelt de weg met alles wat passeert.
Voor me liep een mevrouw: rustig aan de linkerkant, blik ontspannen naar voren gericht.

Twee momenten op dezelfde buitenweg, die je voor een eenvoudige, dagelijkse beslissing stellen: loop je aan de linker- of aan de rechterkant van de weg?

Twee kanten, één keuze

In het maatschappelijke debat roept de term ‘links of rechts’ direct associaties op met polarisatie, hokjes en tegenstellingen. Maar op een stille weg in het buitengebied betekent die keuze iets wezenlijks anders: handelingsvrijheid gekoppeld aan eigen regie.

Tot 1993 was het een verkeersregel in het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens (RVV): voetgangers moesten verplicht links lopen. Sindsdien is die bepaling vervallen. De reden daarachter is doordacht: de veiligste plek op de weg hangt sterk af van de situatie. Een onoverzichtelijke bocht, begroeiing, een brede berm of de stand van de ochtendzon vraagt om maatwerk.

Er is dus geen vast stramien meer. Volgens de wet mag je het zelf beslissen.

Op dat punt begint de eigen regie: niet blind een oude regel of gewoonte volgen, maar zélf kijken wat op dit traject overzicht brengt en wat de situatie nu vraagt.

Kies je op een overzichtelijke weg voor links, tegen het verkeer in, dan levert dat direct rust op:

1. Direct zicht: Je kijkt tegemoetkomend verkeer in de ogen en ziet beweging ruim vóórdat het dichtbij is.

2. Geen verrassingen van achteren: Er schiet niet plotseling iets rakelings langs je schouder waar je geen weet van had.

3. Zelfstandige regie: Je wacht niet af hoe een ander reageert, maar behoudt de ruimte om zelf tijdig een stap in de berm te zetten.

Wendbaar blijven als de weg draait

Kiezen voor overzicht betekent overigens niet dat je star aan één kant blijft lopen. Nadert er een onoverzichtelijke bocht naar links waardoor je het zicht op tegenliggers verliest? Dan vraagt veiligheid juist dat je op tijd en bewust oversteekt naar rechts.

Regie voeren is geen kwestie van blind één kant kiezen en hopen dat het goed gaat. Het gaat erom dat je zélf blijft scannen waar de ruimte en het zicht zitten, en durft bij te sturen wanneer de weg verandert.

Zien en gezien worden

Toch viel me bij de wandelaarster in de ochtend nog iets op: ze liep weliswaar aan de overzichtelijke linkerkant, maar droeg geen verlichting.

En dat maakt de cirkel compleet. Zelf goed om je heen kunnen kijken is stap één. Maar als de ander jou pas op het allerlaatste moment in het schijnsel ziet opdoemen, loop je alsnog kwetsbaar op de weg.

Overzicht hebben over je eigen koers brengt rust in je hoofd, maar een klein lampje of een reflecterend detail zorgt voor de verbinding met je omgeving. Het voorkomt schrikreacties en creëert wederzijds respect op de route. Niet fel verblindend, maar helder en duidelijk aanwezig.

De vertaling naar jouw praktijk

Voor ondernemers, experts en projectleiders die zich dagelijks inzetten voor innovatie, de leefomgeving of maatschappelijke vernieuwing, voelt het runnen van projecten vaak net als zo’n wandeling aan de rechterkant.

Er zijn volop plannen en doelen. Maar door de veelheid aan communicatielijnen, ad-hoc verzoeken en tools raakt het overzicht soms zoek.

Wanneer je meebeweegt met de waan van de dag – figuurlijk met het verkeer meeloopt – ben je vooral bezig met reageren op wat zich achter je rug opstapelt. Dat kost veel energie en ontneemt de focus op waar het daadwerkelijk om draait: inhoudelijke impact maken.

Rust ontstaat pas wanneer je:

• Bewust positie inneemt: Helder afbakenen wat prioriteit heeft en processen zo inrichten dat je vooruitkijkt in plaats van achterom.

• Wendbaar durft te schakelen: Niet vasthouden aan werkwijzen ‘omdat we het altijd zo deden’, maar durven oversteken wanneer een situatie daarom vraagt.

• Ruis weghaalt: Communicatielijnen stroomlijnen, zodat informatie op de juiste plek belandt zonder overbodige ballast.

• Zichtbaarheid aanbrengt (verlichting): Jouw projecten, resultaten en kennis tijdig en rustig delen met samenwerkingspartners en publiek, zonder dat het schreeuwerig hoeft te zijn.

Ruimte om vooruit te kijken

Overzicht is geen toeval; het is een bewuste keuze voor een werkwijze die rust geeft.

Juist nu het tempo na de vakantie toeneemt, loont het om niet blindelings mee te rennen met de stroom, maar de positie te kiezen van waaruit je helder ziet wat er op je afkomt.

Zorg voor overzicht over je weg, houd je lantaarn aan en bewaar de rust op je route.

*Bron: Veilig Verkeer Nederland